Pododermatitis u brojlerów i indyków – jak dobór ściółki wpływa na jakość łap?

Pododermatitis (foot pad dermatitis – FPD) to zapalenie skóry podeszwy stóp występujące zarówno u brojlerów kurzych, jak i indyków. Problem ten ma bezpośredni wpływ na dobrostan ptaków, tempo wzrostu, wskaźnik wykorzystania paszy oraz wartość handlową łap.

Dlaczego jakość łap jest tak ważna w produkcji drobiarskiej?

Brojlery kurze

W intensywnym tuczu brojlerów jakość łap jest jednym z głównych wskaźników oceny dobrostanu. Uszkodzenia skóry stóp powodują:

• pogorszenie mobilności i mniejszą aktywność przy karmidle,
• spadek przyrostów masy ciała,
• zwiększone zużycie paszy,
• obniżenie jakości handlowej łap przeznaczonych na eksport.

Łapy kurze są cennym produktem eksportowym, szczególnie na rynki azjatyckie. Zmiany chorobowe obniżają ich klasę handlową i generują straty finansowe.

Indyki

W produkcji indyczej problem jest jeszcze bardziej krytyczny. Indyki osiągają znacznie większą masę ciała i pozostają w cyklu produkcyjnym dłużej niż brojlery. Większy nacisk jednostkowy na podeszwy stóp oraz długotrwały kontakt ze ściółką zwiększają ryzyko rozwoju FPD.

W stadach reprodukcyjnych jakość nóg ma dodatkowo znaczenie dla efektywności rozrodu.

Wilgotność ściółki – główny czynnik ryzyka

Najważniejszym środowiskowym czynnikiem sprzyjającym pododermatitis jest nadmierna wilgotność podłoża. Powstaje ona w wyniku:

• wycieków z systemów pojenia,
• niewystarczającej wentylacji,
• zbyt dużej obsady,
• niewłaściwego doboru ściółki.

Długotrwały kontakt skóry z wilgotnym materiałem prowadzi do rozmiękczenia naskórka, powstawania mikrourazów i wtórnych infekcji bakteryjnych.

Jak dobór ściółki wpływa na jakość łap?

Pellet ze słomy

Pellet ze słomy dla drobiu jest rozwiązaniem ekonomicznym i szeroko stosowanym w produkcji brojlerów. Przy prawidłowej grubości warstwy początkowej oraz odpowiedniej obsadzie ptaki naturalnie rozpracowują strukturę podłoża.

Zbyt gruba warstwa w warunkach wysokiej wilgotności może jednak prowadzić do powierzchniowego zbicia materiału. Kluczowe jest zachowanie odpowiedniej ilości ściółki na m² oraz kontrola miejsc newralgicznych przy poidłach.

Torf

Torfowa ściółka dla drobiu charakteryzuje się wysoką zdolnością absorpcji wilgoci oraz kwaśnym odczynem, który ogranicza rozwój drobnoustrojów. Sprawdza się szczególnie w pierwszym okresie odchowu piskląt.

Wymaga jednak odpowiedniego przygotowania obiektu i aklimatyzacji materiału, zwłaszcza w okresie zimowym.

Odpylone wióry drzewne

W produkcji indyczej często wybierane są odpylone wióry dla indyków i brojlerów, które dzięki sprężystej strukturze pomagają utrzymać stabilną warstwę podłoża w długim cyklu produkcyjnym.

Ze względu na wyższy koszt są stosowane głównie w segmentach o podwyższonych wymaganiach dobrostanowych.

Najczęstsze błędy przy ścieleniu

• Nadmierna początkowa grubość warstwy.
• Brak kontroli stref przy poidłach.
• Zbyt późne dosypywanie materiału w miejscach zawilgoconych.
• Niedostosowanie rodzaju ściółki do długości cyklu produkcyjnego.

Czy sama pasza rozwiąże problem?

Składniki takie jak biotyna, cynk czy witamina D3 wspierają prawidłowy rozwój skóry i kośćca, jednak nie zastąpią suchego podłoża. Nawet najlepiej zbilansowana dawka pokarmowa nie zapobiegnie zmianom, jeśli ściółka pozostaje wilgotna przez dłuższy czas.

Podsumowanie

W produkcji brojlerów i indyków dobór ściółki jest jednym z kluczowych elementów ograniczania pododermatitis. Najważniejsze znaczenie ma zdolność materiału do utrzymania stabilnej, suchej struktury przez cały cykl produkcyjny.

Świadome zarządzanie podłożem pozwala poprawić jakość łap, ograniczyć straty oraz zwiększyć rentowność hodowli.

Zobacz wszystkie ściółki dla drobiu →