Podłoża wysokochłonne w hodowli drobiu – odpowiedź na zmiany klimatu i ograniczoną dostępność słomy

Przez dziesięciolecia słoma była podstawowym materiałem ściółkowym w chowie drobiu. Zmiany klimatyczne, struktura produkcji rolniczej oraz rosnące wymagania dobrostanowe sprawiają jednak, że klasyczna słoma coraz częściej nie spełnia oczekiwań nowoczesnej hodowli. W odpowiedzi na te wyzwania coraz większą rolę odgrywają podłoża wysokochłonne.

Dlaczego słoma przestaje być optymalnym podłożem?

Jeszcze w XX wieku słoma była powszechnie dostępna i stosowana niemal we wszystkich systemach produkcji drobiarskiej. Obecnie sytuacja wygląda inaczej. W wielu regionach Polski:

• dostępność słomy jest ograniczona lub niestabilna,
• jakość surowca bywa nierówna i zależna od warunków pogodowych,
• słoma często charakteryzuje się bardzo niską zdolnością wiązania wody.

W praktyce oznacza to szybkie zawilgocenie podłoża, powstawanie lokalnych stref mokrych oraz pogorszenie warunków środowiskowych w kurniku.

Hodowla drobiu na słomie wiąże się również z ryzykiem problemów zdrowotnych, takich jak uszkodzenia skóry stóp (foot pad dermatitis), co bezpośrednio wpływa na dobrostan ptaków oraz wyniki produkcyjne. W wielu stadach obserwuje się także niższą wydajność w porównaniu do produkcji prowadzonej na podłożach o lepszych parametrach fizycznych.

Czym są podłoża wysokochłonne?

Podłoża wysokochłonne to materiały ściółkowe opracowane w celu zapewnienia stabilnych warunków przez cały cykl produkcyjny. Charakteryzują się one:

• jednorodną strukturą,
• kontrolowaną wilgotnością początkową,
• lepszą zdolnością wiązania pomiotu,
• przewidywalnym zachowaniem w trakcie użytkowania.

Do tej grupy zalicza się przede wszystkim pellet ze słomy, torf oraz wióry drzewne.

Pellet ze słomy – nowoczesna alternatywa

Pellet ze słomy to materiał sprasowany, o niewielkiej objętości i wysokiej gęstości. Dzięki temu zajmuje mało miejsca w transporcie i magazynowaniu, a jednocześnie pozwala uzyskać jednorodne podłoże po rozścieleniu.

Izolacja termiczna pelletu nie wynika z samego materiału, lecz z grubości zastosowanej warstwy ścielenia. Przy odpowiednim dozowaniu pellet zapewnia stabilne warunki od pierwszych dni cyklu produkcyjnego.

Istotną zaletą pelletu ze słomy jest możliwość bezpośredniego wykorzystania pomiotu jako nawozu organicznego, bez konieczności długotrwałego kompostowania.

Wióry drzewne – rozwiązanie specjalistyczne

Wióry drzewne są najdroższym rozwiązaniem ściółkowym, stosowanym głównie w hodowli indyków. Pellet ze słomy w tym segmencie bywa problematyczny ze względu na drogi oddechowe oraz skłonność ptaków do zjadania granulatu.

Należy jednak pamiętać, że pomiot powstały na wiórach:

• wymaga przekompostowania przed użyciem nawozowym,
• nie nadaje się do natychmiastowego zastosowania w uprawach,
• nie może być wykorzystany bezpośrednio np. w uprawie pieczarek.

Zasadowy odczyn dodatków paszowych (np. kredy pastewnej) częściowo kompensuje kwaśny odczyn drewna, jednak nie eliminuje konieczności czasu potrzebnego na biologiczny rozkład materiału.

Torf – materiał uniwersalny, ale wymagający

Torf znajduje zastosowanie zarówno w hodowli indyków, jak i brojlerów, kur niosek oraz stad rodzicielskich. Charakteryzuje się dobrą zdolnością wiązania pomiotu, jednak posiada wyższą wilgotność własną niż pellet ze słomy czy suche wióry.

W praktyce oznacza to, że:

• w bardzo wilgotnych kurnikach torf może nie być optymalnym wyborem,
• w okresie zimowym torf może zamarzać w transporcie,
• palety torfu często wymagają kilku dni aklimatyzacji przed użyciem.

Logistyka i przygotowanie hodowli

Jedną z kluczowych zalet podłoży wysokochłonnych jest ich forma handlowa. Materiały te są szczelnie pakowane, sprasowane i dostarczane bezpośrednio przed wstawieniem stada, co pozwala ograniczyć zapasy magazynowe i poprawić organizację produkcji.

Hodowca otrzymuje gotowy produkt, który nie wymaga dodatkowego rozdrabniania ani przygotowania na fermie.

Podsumowanie

Zmiany klimatu, ograniczona dostępność słomy oraz rosnące wymagania produkcyjne sprawiają, że podłoża wysokochłonne stają się standardem w nowoczesnej hodowli drobiu. Nie ma jednego uniwersalnego rozwiązania, jednak świadomy dobór materiału pozwala:

• poprawić dobrostan ptaków,
• ustabilizować warunki w kurniku,
• zoptymalizować zagospodarowanie pomiotu,
• lepiej zaplanować logistykę produkcji.

Dobór ściółki powinien zawsze uwzględniać rodzaj ptaków, warunki obiektu oraz założenia całego cyklu produkcyjnego.

Zobacz dostępne ściółki dla drobiu →